Zgodnie z rozporządzeniem RM z 7.12.2015 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Rozwoju oraz zniesienia Ministerstwa Gospodarki zadania Ministerstwa Gospodarki zostały rozdzielone pomiędzy Ministerstwo Rozwoju i Ministerstwo Energii. Dotychczasowa strona MG przekształcona została w serwis Ministerstwa Energii. × zamknij
Przejdź do treści

Energetyka jądrowa

Bloki nr 3 i 4 w EJ Ohi w Japonii
Bloki nr 3 i 4 w Elektrowni Jądrowej Ohi w Japonii, styczeń 2012 r. (fot. Greg Webb / IAEA, CC)

Pokojowe wykorzystanie energii jądrowej w celach elektroenergetycznych określa się ogólnie pojęciem energetyka jądrowa. Wchodzący w skład gospodarki narodowej system energetyki jądrowej jest zbiorem obiektów jądrowych, sprzężonych technicznie, organizacyjnie i ekonomicznie, służących do wytwarzania, stosowania, przetwarzania, wzbogacania izotopowego, przechowywania, składowania materiału jądrowego w ilości umożliwiającej zrealizowanie samopodtrzymującej się reakcji rozszczepienia jądrowego. W szczególności są to elektrownie, elektrociepłownie i ciepłownie z energetycznymi reaktorami jądrowymi oraz badawcze, doświadczalne i inne reaktory – w okresie od rozpoczęcia budowy do zakończenia eksploatacji i likwidacji. W tych reaktorach zachodzą procesy rozszczepienia jąder atomów uranu i plutonu (oraz powielania paliwa na bazie toru lub nierozszczepialnego izotopu U-238), wyzwolenie ciepła służącego do wytworzenia pary wodnej, zamienianej w obiegu wtórnym w energię mechaniczną w procesie ekspansji termicznej w turbinie, która napędza generator wytwarzający energię elektryczną.

Na dzień 31 grudnia 2015 r. czynnych było 439 bloków jądrowych o sumarycznej mocy 382,5 GWe, w budowie znajdowało sie 66 bloków jądrowych o całkowitej mocy projektowej 70,3GWe. W ubiegłym roku wyłączono na stałe osiem bloków jądrowych. 

W roku 2014 produkcja energii elektrycznej w elektrowniach jądrowych wynosiła 2411TWh, co stanowiło 11,5% całkowitej produkcji elektrycznosci na świecie. 

Wykorzystywanie materiału jądrowego, nie występującego uprzednio szerzej w gospodarce, poza skalą laboratoryjną, nadaje wyjątkowy charakter energetyce jądrowej. Decyzja o wejściu na drogę rozwoju energetyki jądrowej wiąże się z koniecznością utworzenia krajowej infrastruktury prawnej i organizacyjnej zapewniającej wykorzystywanie tej energetyki dla celów wyłącznie pokojowych i w sposób bezpieczny dla ludzi i środowiska naturalnego.

Aby spełniać te wymagania powyższa infrastruktura powinna zapewnić programowi energetyki jądrowej wsparcie:

  • Rządowe,
  • prawne i regulacyjne,
  • organizacyjne,
  • technologiczne,
  • kadrowe,
  • przemysłowe.

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA) sformułowała charakterystykę tej infrastruktury, zakładając trzy etapy jej tworzenia:

  1. od podjęcia decyzji o budowie pierwszej elektrowni jądrowej (EJ) do stanu gotowości ogłoszenia konkursu ofert (przetargu) na budowę EJ,
  2. od ogłoszenia konkursu ofert (przetargu) do rozpoczęcia budowy EJ,
  3. od rozpoczęcia budowy do jej odbioru i podjęcia eksploatacji.

Okres realizacji tych trzech etapów oceniany jest dla kraju podejmującego budowę pierwszej EJ na około 10-15 lat.

Do kompetencji Ministra właściwego do spraw energii,  zgodnie z art. 7a ust. 2 pkt 2 Ustawy z dnia 4 września 1997 o działach administracji rządowej, należą sprawy związane z wykorzystaniem energii atomowej na potrzeby społeczno-gospodarcze kraju.

W dniu 13 stycznia 2009 r. Rada Ministrów przyjęła uchwałę o rozpoczęciu prac nad Programem Polskiej Energetyki Jądrowej oraz o powołaniu Pełnomocnika Rządu ds. Polskiej Energetyki Jądrowej. Celem programu jest uruchomienie pierwszej elektrowni jądrowej w roku 2020. Głównym inwestorem będzie PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.

W lipcu 2009 r. Ministerstwo Gospodarki opublikowało Ramowy harmonogram działań dla energetyki jądrowej.

28 stycznia 2014 r. Rada Ministrów podjęła uchwałę w sprawie Programu polskiej energetyki jądrowej (PPEJ) przygotowanego przez Ministra Gospodarki. W Programie zapisano zakres działań, jakie należy podjąć, aby bezpiecznie korzystać z energetyki jądrowej w Polsce.

Program przewiduje prowadzenie działań w 5 etapach:

  1. Etap I - do 31.12.2013: stworzenie podstaw instytucjonalnych i programowych do rozwoju energetyki jądrowej; uchwalenie i wejście w życie przepisów prawnych niezbędnych dla rozwoju i funkcjonowania energetyki jądrowej.
  2. Etap II - 1.01.2014 - 31.12.2016: ustalenie lokalizacji i zawarcie kontraktu na wybraną technologię pierwszej elektrowni jądrowej.
  3. Etap III - 1.01.2017 - 31.12.2018: wykonanie projektu technicznego i uzyskanie wszystkich wymaganych prawem decyzji i opinii.
  4. Etap IV - 1.01.2019 - 31.12.2024: pozwolenie na budowę, budowa i podłaczenie do sieci pierwszego bloku pierwszej elektrowni jądrowej, rozpoczęcie budowy kolejnych bloków/elektrowni jądrowych.
  5. Etap V - 1.01.2025 - 31.12.2030: kontynuacja i rozpoczęcie budowy kolejnych bloków/elektrowni jądrowych.Zakończenie budowy pierwszej elektrowni jądrowej. Zakończenie budowy drugiej elektrowni jądrowej przewidywane jest na 2035 rok.

11 kwietnia 2014 r. Hanna Trojanowska, w związku z wypełnieniem powierzonych jej zadań i decyzją Prezesa Rady Ministów, zakończyła pracę jako Pełnomocnik Rządu ds. Polskiej Energetyki Jądrowej.

Obecnie za realizację zadań w zakresie rozwoju energetyki jądrowej odpowiedzialny jest Minister Energii.

 

Działania informacyjne nt. energetyki jądrowej

Ministerstwo prowadzi działania informacyjno-edukacyjne dotyczącą energetyki jądrowej. Oficjalne informacje dotyczace tych działań znajdują się na stronie poznajatom.pl


Treści publikowane w portalu dostępne są na warunkach określonych w licencji Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0, z wyjątkiem przypadków gdy zastrzeżono inaczej.
Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, email: me@me.gov.pl